|
-LASA-
LOOK-ALİKE, SOUND- ALİKE MEDİCATİON NAMES.
OKUNUŞU VE GÖRÜNÜŞÜ BENZEYEN İLAÇ İSİMLERİ
İlaç isimlerinin birbirine benzer oluşu dünyada yaygın olarak hatalı uygulamalara sebep olmaktadır. Binlerce ilaç isminin medikal uygulamada dolaşımda olması, ilaç isimlerinin ve görünüşlerinin karışmasında etken olmaktadır. Bu etkenlerin temel sebebi uygun olan isimler ile uygun olmayan isimlerin bir arada bulunmasında yatmaktadır. Bu karışıklığa yol açan faktörlerden bazıları da şunlardır: ilaçların elle yazılması, ilaç isimleri ve bilgisinin yetersizliği, yeni çıkan ürünler, benzeri paketlemeler, veya benzer etiketler, benzer klinik uygulamalar, benzer güçlükler, dozaj formları, üretim ve düzenleyici otoritelerinin denetim yetersizliği veya düzenleme yapmaması.
Yalnızca ABD’ nin 33000 markalı ilaç ismi vardır. Bunlardan 8000 ini uygun isim taşımamaktadır. Güvenli ilaç uygulamaları enstitüsü sekiz sayfalık uygun olmayan ilaç listesi hazırlamıştır.
Dünya sağlık örgütünün uygun olmayan ilaç isimlerini tespit eden eksperler kurulu vardır. Bu kişiler Lasa ilkesinin dünyada kabul görmesi için çalışmaktadırlar. Uluslar arası düzenlemenin önünde çok büyük engeller vardır. Marka isimleri üreticiler tarafından, sponsorlar tarafından ve çok farklı ülkeler tarafından şekillendirilmektedir. Bununla birlikte bazı ilaçlar birden fazla şirket tarafından ve birbirine benzer isimlerle üretilmektedir.
ABD’de FDA tarafından yeni keşfedilen ve tescil edilmek istenilen ilaçlar düzenlemeye tabi tutulmaktadır. AB’nde ise İcat İsimlerini İzleme Grubu bu işi üstelenmektedir. İzleyen yıllar içinde bu otoriteler isimleri karışıklığa konu olacak isimleri de izlemeye almışlardır. Dünyada en yaygın karışan ilaç isimleri Losec (omeprazol) ile Lasix (furosemide)dir.
Artan potansiyel tehlike karşısında LASA’ya yönelik olarak, Birleşik Komisyonun Beklenmeyen Olaylar Alarmı ve Ulusal Hasta Güvenliği Hedefleri ve tavsiyeleri gittikçe önem kazanmaya başlamışlardır. Tavsiyelerin odak noktasında ise ismi ve söylenişi benzer ilaçların uygulama sürecinin takip edilmesi ve koruyucu mekanizmaların ortaya konulması üzerinedir. Elektronik reçete ve elle yazılan reçetelerin uygulanmadan önce tekrar kontrolü ve doğrulamaya tabi tutulması, hastalara ilaçları uygulamadan önce tanıtılması ve oral orderlarda “read back” yapılması başlıca koruyucu mekanizmaları oluşturmaktadır. LASA’ya konu olan ilaç isimlerinin otoriteler tarafından belli periyotlarla takibi, yeni ilaç isimlerinin benzememesini sağlayan anlayış ve “uzun adam” uygulaması da diğer önleyici uygulamalardır.( uzun adama örnek; DOPamine karşı DoBUTamine). Lasa eğitimi ve bunun hastane üst yönetimleri tarafından örgüt kültürü haline getirilmesi problemin ağırlık derecesini düşürecektir.
|