RİSK DEĞERLENDİRME VE KAZA TEORİSİ
Risk değerlendirme konusuna geçmeden önce temel kavramların tanımlanmasına ihtiyaç vardır. Risk ve tehlike kelimelerini etimolojik açıdan değerlendirecek olursak, tehlike kelimesi Arapça kökenli bir kelime olup tehluke kökünden gelmekte ve tabir olarak helak olma ihtimali manasına gelmektedir. Türk Dil Kurumu sözlüğüne göre tehlike, büyük zarar veya yok olmaya yol açabilecek durum, muhatara veya gerçekleşme ihtimali bulunan fakat istenmeyen durum manasında tanımlanmaktadır. Risk: Fransızca, risque kelimesinden gelir (isim), Riziko diye dilimize yerleşmiştir. Risk; belirlenmiş tehlikeli bir olayın oluşma ve olasılığı ve sonuçlarının kombinasyonudur. (TS 18001), Tehlike; insan yaralanması ya da hastalığı, malın hasar görmesi, iş yeri çevresinin zarar görmesi ya da bunların kombinasyonuna neden olabilecek potansiyel bir durum ya da kaynaktır.(TS 18001), Risk değerlendirme ise; riskin büyüklüğünü hesaplama ve riskin tolere edilebilir olup olmadığına karar verme işlemidir.(TS 18001)
Risk değerlendirme konusu incelemelerine ışık tutan kavramlardan birisi de çalışma sağlığı ve güvenliği uygulamalarıdır. Çalışma güvenliği kapsamının değerlendirilmesi, kaza teorisine dayanmaktadır. Çalışma güvenliği üç kısımda incelenmektedir: Çalışanın güvenliği, çalışma mekânının güvenliği ve hizmetin veya üretimin güvenliğidir. Risk değerlendirme konusuna geçmeden önce iş güvenliğini tanımlamak gerekecektir. İş yerinde işin yürütülmesi ile ilgili olarak oluşan tehlikelerden, sağlığa zarar verecek koşullardan korunmak ve daha iyi bir iş ortamı yaratmak için yapılan metotlu çalışmalara iş güvenliği denilmektedir.
KAZA TEORİSİ
T.D=TEHLİKELİ DURUM ve T.H=TEHLİKELİ HAREKET’in çarpımı kaza teorisinin özünü oluşturmaktadır. KAZA=T.D*T.H
Kaza teorisini gündelik hayatta görünür kılan bazı unsurlar vardır: Bunlara tehlikeli durum göstergeleri de denilmektedir. Bazı Tehlikeli Durumlar: Yetersiz koruyucu ve korkuluk, Kusurlu araç, emniyetli olmayan yakıt, yetersiz havalandırma, uygun olmayan ışıklandırma Tecrübesiz çalışmak, başkasının işine karışmak, çalışma hızının uygun olmaması, emniyet ekipmanını kullanmamak ve kaba şaka yapmak v.b. gibi…
