TEZLER

YÖK VERİ TABANI SELMA GÖKTAŞ Bir kamu hastanesinde hemşire istihdamının hasta güvenliğine etkisi [The effect of nurse staffing on the patient safety in a public hospital] Yapıldığı Yer: Haliç Üniversitesi · Sağlık Bilimleri Enstitüsü · · Hemşirelik Anabilim Dalı · · Konular: Hemşirelik · Dizin Terimleri:   Özet Saglık hizmetlerinde kalitenin saglanmasında en önemli unsurlardan biri olan hasta güvenligi, hastalara yardım ederken olusabilecek zararlardan kaçınmak, kaza eseri yaralanmaları, hata olasılıgını azaltmak ve önlemektir. Ancak hasta güvenligi nitelikli saglık çalısanı kaynagının azalması halinde saglanamaz. Dünya çapında yapılmıs arastırmalar, hemsirelik is gücünün giderek azalmakta oldugunu ve bunun sonucu olarak saglık hizmetinde kalitenin saglanmasının zorlasacagına dikkat çekmektedir. (22, 29, 34) Bir serviste çalısan hemsire sayısı ve niteliginin belirlenmesi verilecek saglık hizmetinin kalitesini etkilemektedir. Çalısmalar hemsirelik is yükünün hasta bakımı sonuçlarına etkisini kanıtlamıstır. (30, 36) Bu çalısma bir hastanedeki hemsire is yükü ve niteliginin hasta güvenligi saglanmasına etkisini incelemek amacıyla yapılan analitik bir arastırmadır. Arastırma 15 Eylül 2006- 15 Mart 2007 tarihleri arasında bir askeri hastanenin cerrahi, nöroloji-nörosirurji, dahiliye servislerinde erçeklestirilmistir. Bu servislerdeki hemsirelerin nitelikleri, meydana gelen olaylar ve hemsire is yüküne ait veriler literatür ve hakem görüsleri dogrultusunda hazırlanan “olay bildirim formu”, “hemsire nitelikleri kayıt formu”, “hasta sınıflandırma skalası” ve “risk sınıflama matriksi” ile toplanmıstır. Verilerin istatistiki analizi Anova Tek Yönlü Varyans Analizi, Kruskall- Wallis Varyans Analizi, Ki-Kare ve ki Ortalama Arasındaki Farkın Önemlilik (t testi) testleri ile yapılmıstır. Sonuç olarak: Çalısmanın yürütüldügü kamu hastanesinde, • Çalısma süresi on iki saati geçen hemsirelerin hastaları daha fazla riskli olaylarla karsılasmıslardır. • Refakatsiz hastalarda daha riskli olaylar ile karsılasılmaktadırlar. • Servislerdeki yatan hasta sayıları hemsirelik bakımına gereksinim seviyelerine göre farklıdır. Hemsirelik hizmetinin daha kaliteli verilmesini saglamak, hataları ve istenmeyen olayları önlenmek için, hastaların hemsirelik bakımına gereksinimlerine göre hemsire sayısı belirlenmelidir. Hemsirelerin çalısma saatlerinin on iki saati geçmeyecek sekilde düzenlenmesi gerekmektedir. (Anahtar kelimeler: Hasta güvenligi, hemsire istihdamı, is gücü, is yükü, istenmeyen olay ) Summary Patient safety is an important issue on providing quality of health services. The mean of patient safety is to avoid damage which occurs when helping patients, to prevent being injured by accident and to decrease the probability of making an error related to patient care. Decreasing the number of qualified health staff causes the increase of risk in patient safety. The studies in the literature state that nursing workforces decreasing and as a consequence of this, it is getting difficult to provide the quality of health services. (22, 29, 34) The number and the quality of nurses affect the quality of health services. The studies in the literature have proved the effects of the nursing workload on the outcome of patient care. (30, 36) This study is an analytic study and in this study it was aimed to investigate the effects of nursing workload and quality on providing the patient safety in a hospital. The sample of the study is the nurses who work in surgical, neurological and medical services in “a military hospital”. The data were collected during the period of September 15th, 2006 till March 15th, 2007. The data about the qualification of nurses, nursing workload and incidents that causes risks on patient safety were collected by using incident report form, scale of patient classification and risk classification matrix and recording qualification of nurses. The analysis of One-way ANOVA, Kruskall-Wallis, Chi-Square and the difference between the two means was compared through the Independent Samples T-Test were conducted to interpret the data. The analyses in the study showed that, • nurses experience more adverse events (risks about patient care) when they work more than 12 hours in the hospital. • more risky adverse events occur with the patients who do not have an accompaniment. • the number of patients in services have to be differentiated according to the needs of nursing care As a conclusion of the study; the number of nurses in a hospital should be determined according to the needs of nursing care of patients to prevent the errors and adverse events and to provide more qualified nursing services in hospitals. In addition to this, it may be said that the work hours of nurses should be planned as not more than 12 hours (Key words: Patient safety, nurse staffing, workforce, workload, adverse events)   ALİ ÇAKIR Hasta güvenliği kültürü ile kalite yönetim sistemi arasındaki ilişkinin analizi [An analysis of the relationship between quality management systems and the culture of patient safety ] Yapıldığı Yer: Dokuz Eylül Üniversitesi · Sosyal Bilimler Enstitüsü · Ekonomi Bölümü · Toplam Kalite Yönetimi Anabilim Dalı Konular: İşletme · Dizin Terimleri:   Özet Günümüz toplumlarının sosyo-ekonomik gelişme düzeylerinin en önemli göstergelerinden birisi de sağlık hizmetlerinin sunumudur. Risk faktörünün yüksek olması nedeniyle, hasta güvenliği kültürünün yerleştirilmesi ve geliştirilmesi, sağlık hizmeti veren kurumların başarısında önemli bir yer tutmaktadır. Güçlü güvenlik kültürleri, bireylere zarar verebilecek hataların önlenmesinde kurum kültürü ile birbirini tamamlayıcı birer unsurdur. Son yıllarda sağlık hizmetlerinin verimli ve kaliteli bir şekilde sunulabilmesi için Toplam Kalite Yönetimi uygulamaları hız kazanmıştır. Bu çalışmada, hastanelerde uygulanan kalite yönetim sistemlerinin hasta güvenliği kültürü üzerindeki etkisi incelenmiştir. Birinci bölümde sağlıkta kalite ve hastanelerde uygulanan kalite sistemleri, ikinci bölümde kurum kültürü ve hasta güvenliği kültürü üzerinde durulmuştur. Son bölümde ise, hastanelere yönelik yapılan araştırmada elde edilen verilerin analiz ve değerlendirmeleri yer almaktadır. Summary One of the most imporatant indicators of today’s socio-economic situation is the degree to which a good health service is available to the society in question. And the establishment and development of a patient safety culture within a health services plays an important role in the success of that service in reducing patient risk factors. A strong patient safety culture, that helps prevent mistakes that could threaten lives, when established as part of the existant culture, is beneficial. In recent years the promotion of productive and high-quailty health services through the application of total quality management methods has gained speed. This study investigates the effects of the adoption of quality management sytems in hospitals on the culture of patient safety. The first part of the study focuses on the quality of health and the quality systems applied in hospitals and the second part concentrates on both existant culture and patient safety cultures. In the final part, the results and data analysis from hospitals is discussed. ÖZET T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ Hastanede Hasta Güvenliği Kültürü Algılamasının ve Sağlık Çalışanları ile Toplumun Hasta Güvenliği Hakkındaki Tutumunun Belirlenmesi Emel FİLİZ Halk Sağlığı Anabilim Dalı YÜKSEK LİSANS TEZİ / KONYA-2009 Çalışmanın amacı, sağlık çalışanlarının ve toplumun hasta güvenliği konusundaki görüşlerini değerlendirmek ve kamu hastanelerindeki güvenlik kültürü algılama düzeyini belirlemektir. Araştırmanın örneklemini, sağlık çalışanı anketi için, Konya il merkezinde bulunan tüm kamu genel hastaneleri ve merkez ilçelere bağlı rastgele seçilen 12 sağlık ocağı personeli oluşturdu. Toplum örneklemi için aynı sağlık ocağı bölgesinde yaşayan yetişkinlere küme örnekleme yöntemiyle ulaşıldı. Çalışmaya 156 hekim, 183 hemşire ve 150 diğer sağlık çalışanı (ebe, sağlık memuru ATT) ile toplumdan 240 kişi alındı. Veri toplamada Sağlık Çalışanı Hasta Güvenliği Anket Formu, Toplum Hasta Güvenliği Anket Formu ve Hastane Hasta Güvenliği Kültürü Anketinin Türkçesi kullanıldı. Veriler, ortalama, standart sapma ve yüzdelerle özetlendi. Katagorik verilerin gruplar arası karşılaştırılmasında Ki-Kare testinden yararlanıldı. Güvenlik kültürü ile ilgili skor ortalamalarının karşılaştırılmasında tek yönlü varyans analizi ve varyansların homojenliğine göre post hoc testlerinden yararlanıldı. Karşılaştırılacak ortalamanın iki tane olması halinde t testi uygulandı. Sağlık çalışanlarının % 23’ü ve toplumdaki bireylerin % 22’sinin kendisi veya ailesinden birinin tıbbi hataya maruz kaldığı belirlendi. Hata sonucu ciddi zarar görenlerin oranı sağlık çalışanlarında % 27 ve toplumda % 36 idi. Sağlık çalışanları (% 38) ve toplum (% 33) tıbbi hatadan dolayı hatayı yapan kişiyi sorumlu tutmaktaydı. Daha güvenli bakım almada hastaların da sorumluluğu olduğu görüşü sağlık çalışanlarında daha yüksek bulundu (sağlık çalışanı % 78; toplum % 63). Tıbbi hata sebebi olarak sağlık çalışanları “uzun çalışma saatleri nedeniyle yorgunluk ve stresi” gösterirken (% 77), toplum için “hekimlerin hastalara yeterince vakit ayırmaması” (% 73) en önemli sebepti. Hasta güvenliği alt alanlarına tüm sağlık çalışanlarının verdiği olumlu cevap yüzdeleri, “birimler içinde ekip çalışması” (% 75), “güvenliğin kapsamlı algılanması” (% 63) için yüksek bulunurken, “hataların raporlanma sıklığı” (% 15), “hataya karşı cezalandırıcı olmayan yanıt” (% 19) alanlarında düşük bulundu. Alt alan olumlu skor yüzdeleri benchmark skorla karşılaştırıldığında 12 alt alandan dokuzunda daha düşük bulundu. Hekimlerin % 78’i, hemşirelerin % 86’sı ve diğer sağlık personelinin % 89’unun hatalı olayları hiç rapor etmedikleri saptandı. Çok sayıda kişi önlenebilir tıbbi hatalar sebebiyle zarar görmektedir. Hasta güvenliği konusunda tüm sağlık çalışanları ve hastalar sorumluluk almalı, hasta güvenliği kültürünü geliştirmek kurumların öncelikli konusu olmalıdır. Anahtar Sözcükler: Hasta güvenliği; hasta güvenliği kültürü; tıbbi hata Emel FİLİZ, Selçuk Üniversitesi, Konya Sağlık Yüksekokulu, efiliz2@hotmail.com SUMMARY T.C. SELCUK UNIVERSITY INSTITUTE OF HEALTH SCIENCES Determination of Perception of Patient Safety Culture in Hospitals and of Health Staff and Patient Attitudes about Patient Safety Emel FİLİZ The Department of Public Health MASTER THESIS / KONYA-2009 The aim of the study is to determine the levels of patient safety culture in hospitals and health staff and public views about patient safety. The sampling of the study consisted of 12 randomly chosen health staffs who work in local health centers and state hospitals in both Konya city centre in order to fill out the questionnaire of health staff. The adults who live by these local clinics and state hospitals were reached by means of cluster sampling in order to be used for community sampling. A hundred fifty six physicians, 183 nurses and 150 other health staff (midwife, health officers, emergency medicine technician) and 240 people from the community participated in the study. In order to collect the data, Health Staff Patient Safety Questionnaire Form and Community Patient Safety Questionnaire Form and Hospital Survey on Patient Safety Culture that was developed by Agency for Healthcare Research and Quality and that was later translated into Turkish were used. The means, standard deviation and percentages of the data were given in the study. The Chi-Square test was used to compare categorical data among groups. One Way ANOVA was used to compare mean scores concerning safety culture and post hoc tests were used depending on homogeneity of variances. The t test was used when mean scores to be compared were two. It was found that 23% of the health staffs and 22% of the people in the community themselves or one of their family members were exposed to medical error. The percentage of those who suffered seriously as a result of medical error was 27% in health staff and 36% in the community. Thirty eight percent of the health staffs and 33% of the people in the community held those who made the medical error responsible. It was also discovered that more health staff thought that patients had also responsibility in taking safer care in hospital while less people from the community thought so (78% of health staffs; 63% of people). While health staffs stated that medical errors were because of stress as staffs in hospitals worked more than they should (77%), people in the community said that the most important reason for the errors were because physicians did not spare enough time fort he patients (73%). The percentages of positive answers concerning sub areas about patient safety culture were indicated by health staffs who work hospital are as follows; “team work among units” (75%), “comprehensive safety perception” (63%) were found high; however, “reporting frequency of errors” (15%), “no punishment response to the errors” (19%) were found low. When positive score percentages concerning sub areas were compared with via benchmarking, 9 out of 12 sub areas were found lower. It was also established that 78% physicians, 86% of nurses and 89% of the other health staff did not report any medical errors. Many people suffer from preventable medical errors. All of the health staffs and patients should take responsibility about patient safety and related institutions should give priority to develop patient safety culture. Keywords: Patient safety; patient safety culture; medical error Emel FİLİZ, Selçuk Üniversitesi, Konya Sağlık Yüksekokulu, efiliz2@hotmail.com